Podatek od nieruchomości.

Podatek od nieruchomości jest najbardziej wydajnym podatkiem jeśli chodzi o przychody ze źródeł lokalnych. Jest to podatek jednolity jeśli chodzi o podmiot i przedmiot opodatkowania i zrównuje osobowości prawne i fizyczne. Naliczany jest w sposób bardzo prosty ponieważ jako podstawę uznaje się powierzchnię całkowitą budynków i gruntów. Jest to podatek stabilny i łatwy do wyegzekwowania ponieważ wszystkie nieruchomości znajdują się w ewidencji je obejmującej i nie można nic ukryć.

Obowiązek podatkowy obejmuje wszystkie osoby fizyczne, prawne oraz spółki nie mające osobowości prawnej, które są powiązane z nieruchomością, a szczególnie jeśli są jej właścicielami. Przedmiotem opodatkowania są budynki oraz grunty o ile te drugie nie są objęte podatkiem rolnym lub leśnym. Podstawą opodatkowania są jak wcześniej wspominałem powierzchnie budynków i gruntów wyrażone w metrach kwadratowych. Stawki podatku są zmienne, ustalane przez radę gminy, która jednak nie może przekroczyć maksymalnej stawki ustalanej corocznie przez Ministerstwo Finansów. Stawki mogą być regulowane na podstawie uchwał rady, która również może niektóre podmioty zwolnić z obowiązku podatkowego.

Ustawa o podatku od nieruchomości wskazuje wiele zwolnień z tego podatku. Zwolnione są grunty i budynki użytkowane przez organizacje pożytku publicznego, a także należące do innych państw oraz konsulatów. Zwolnione są także wszystkie grunty i budynki użytkowane przez PKP, lotniska, organizacje wytwarzające energię elektryczną. Zwolnienie obejmuje także kościelne osoby prawne będące właścicielami budynków i gruntów oraz powierzchnie wykorzystywane jako mieszkalne dla kleru.

Podatek od nieruchomości jaki obowiązuje w Polsce nie jest adekwatny do wartości obiektów toteż od kilku lat opracowywany jest plan wprowadzenia w życie tak zwanego podatku katastralnego, który odwołuje się do wartości nieruchomości. Niewątpliwie taki rodzaj opodatkowania byłby bardziej uczciwy ponieważ odwoływałby się dosłownie do wartości nieruchomości.

Podatek akcyzowy.

Podatek akcyzowy jest w teorii łatwy w poborze ale niestety w Polsce nie wygląda to tak dobrze z powodu skomplikowanej konstrukcji podatku oraz częstych zmian w przepisach. Mimo tego jest to jeden z najważniejszych podatków jeśli chodzi o wpływy do budżetu, stanowi około 30% wszystkich z nich. Podatkowi akcyzowemu podlegają:

- produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych oraz ich wyprowadzanie ze składu podatkowego,

- sprzedaż wyrobów akcyzowych na terenie kraju,

- eksport i import wyrobów akcyzowych,

- nabycie i dostawa wewnątrzwspólnotowa.

Akcyzie podlega wiele innych działań dotyczących wyrobów akcyzowych takich jak używanie ich na pokazach czy w reklamie, a także wszelkie braki i ubytki powstałe w procesach produkcji, transportu i magazynowania tych towarów. Prawodawca dopuszcza jednak możliwość zwolnienia ubytków z opłacania podatku ale tylko do wysokości ustalonej przez Ministerstwo Finansów. W tym celu muszą zostać spełnione warunki określające procedury postępowania przy powstaniu ubytków. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu, chyba, że przepisy stanowią inaczej. Stawki tego podatku wyrażane są w formie procentu podstawy opodatkowania, kwoty na jednostkę wyrobu lub procencie ceny detalicznej. Podstawą opodatkowania jest kwota należna za sprzedaż lub dostarczenie wyrobu w przypadku stawki procentowej. Natomiast jeśli chodzi o stawkę kwotową to za podstawę przyjmuje się ilość wyrobów. Stawki te są stałe i z góry ustalone.

Podatnikiem jest każda osoba fizyczna, prawna oraz organizacja nie posiadająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających akcyzie. Wiele towarów jest zwolnionych z tego podatku. Po pierwsze jest to eksport wyrobów akcyzowych. W dalszej kolejności to piwo, wino i inne napoje fermentowane przez osoby fizyczne na własny użytek i nie przeznaczone na sprzedaż. Kolejnym wyrobem jest energia elektryczna wytwarzana ze źródeł odnawialnych. Wiele zwolnień można uzyskać na podstawie umów międzynarodowych lub gdy wymagają tego przepisy Unii Europejskiej.

Podatek od towarów i usług.

Obecnie obowiązujący podatek od towarów i usług został wprowadzony w 1993 roku i zastąpił dwa nieistniejące już podatki, tym samym znacznie upraszczając system podatkowy. W Polsce jest to odpowiednik powszechnego w Europie podatku od wartości dodanej (VAT). Wpływy do budżetu państwa z tytułu tego podatku stanowią blisko 50% ogółu. Jest to podatek neutralny gdyż nie obejmuje całości obrotu, a jedynie jego wartość dodaną. Powszechnie zwykło się uważać, że VAT jest bardziej odporny na oszustwa podatkowe niż poprzedni podatek obrotowy. O ile jednak w przypadku tego drugiego nie wystawiano faktur, o tyle w przypadku VAT zaobserwowano zjawisko wystawiania dokumentów fikcyjnych. Straty z tego tytułu sięgają milionów złotych.

Przedmiotami podatku od towarów i usług są:

- odpłatna dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju,

- eksport i import towarów,

- wewnątrzwspólnotowe nabycie i dostarczenie towarów za zapłatą na terytorium kraju.

Podmiotami są wszystkie osoby fizyczne, prawne oraz organizacje nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące własną działalność gospodarczą. Podatnicy, którzy nie posiadają stałego miejsca zamieszkania, miejsca prowadzenia działalności na terenie kraju zobowiązani są do ustanowienia swojego przedstawiciela. Może to być osoba prawna lub organizacja nieposiadająca osobowości prawnej mająca siedzibę na terenie kraju lub osoba fizyczna zameldowana w tym samym państwie. Przedstawiciel odpowiada solidarnie z podatnikiem za opłacanie podatku. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Podstawą opodatkowania jest obrót czyli kwota należna za towar lub usługę ale pomniejszona o wysokość podatku. Obrót można zmniejszyć o kwoty udokumentowanych rabatów czy zwrotów. W przypadku importu za obrót uznaje się wartość towaru powiększoną o wysokość cła. Podstawowa stawka tego podatku wynosi 22% przy czym istnieją również pomniejszone stawki 7%, 3% i 0%, ale te pomniejszone stawki dotyczą wyłącznie przypadków ściśle określonych w ustawie.

Ryczałtowe formy opodatkowania dochodów osób fizycznych.

Aż do roku 1998 zryczałtowany podatek dochodowy był regulowany przez ustawę z dnia 26 kwietnia 1991 roku o podatku duchowym ale po wyodrębnieni tej kwestii wszelkie kwestie z tym związane reguluje ustawa o zryczałtowanym podatku od przychodów. Obejmuje ona podatki zryczałtowane, kartę podatkową oraz dochody osób fizycznych.

Podatkiem tym są objęte przychody spółek cywilnych oraz firm, które prowadzą działalność w zakresie usług, handlu, budownictwa, prowadzonej na własny rachunek oraz wolnych zawodów. Podatek ryczałtowy wprowadzony jest dla uproszczenie rozliczania się z uzyskanych przez te podmioty dochodów, dochody rozliczone na tej podstawie nie są już wliczane do sumy ogólnej. Z powodu, że podatek ten ustalany jest na podstawie przychodów nie ma znaczenie czy podatnik podniósł jakiekolwiek koszty uzyskania przychodu i w jakiej wysokości. Pod uwagę brany jest jedynie przychód i od niego ustalany jest podatek w formie procentu od tej kwoty. Stawki procentowe różnią się w zależności od rodzaju wykonywanej działalności oraz od miejsca gdzie ta działalność jest prowadzona. Niestety aby korzystać z takiej formy rozliczania należy prowadzić ewidencję przychodów aby umożliwić dokładne określenie przychodów z poszczególnych rodzajów działalności.

Stawki podatku ryczałtowego zostały podzielone na kilka grup w zależności od prowadzonej działalności: 3%, 5,5%, 8,5%, 17% i 20%. Stawka 3% obejmuje działalność usługową, gastronomiczną, rybaków oraz usługi hotelarskie. Stawka 5,5% obejmuje działalność wytwórczą, roboty budowlane, przewóz ładunków. Stawka 8,5% dotyczy działalności usługowej, sprzedaży napojów alkoholowych, wynajmowania mieszkań. 17% zapłacą pośrednicy w sprzedaży pojazdów mechanicznych. Stawka 20% obejmuje wykonujących wolne zawody.

Rozliczanie się na tej podstawie nie jest obowiązkowe i chęć korzystania z tej formy opodatkowania należy zgłosić w Urzędzie Skarbowym na specjalnym wniosku przy czym należy spełnić kilka warunków. Dopiero po pozytywnej decyzji ze strony urzędu możemy zacząć opłacać podatek ryczałtowy.

Podatek dochodowy od osób fizycznych PIT.

Podatek dochodowy od osób fizycznych, w skrócie PIT (Personal Income Tax) jest najpowszechniejszym podatkiem jakim obciążany jest niemalże każdy. Jest to podatek od dochodów osób fizycznych gdzie osoba fizyczna jest definiowana jako „każdy obywatel od narodzin aż do śmierci”. Jest to podatek nakładany na tak zwany czysty dochód czyli całkowite przychody podatnika pomniejszone o koszty ich uzyskania z tym, że nie każdy wydatek może być uznany za koszt. Podstawowe kwestie dotyczące tego podatku regulowane są przez ustawę z dnia 26 lipca 1991 roku, wraz z późniejszymi zmianami. Jest to globalny podatek czyli taki, który jest naliczany niezależnie od źródła z jakiego pochodzą dochody, ważne jest miejsce zamieszkania podatnika. Jednak z tego względu pojawił się problem podwójnego opodatkowania czyli płacenia podatku od dochodów osiągniętych za granicą i w Polsce i w kraju gdzie dochód został osiągnięty.

Teoretycznie na każdego podatnika jest nakładany podatek na takich samych zasadach ale jak to zwykle bywa istnieją odstępstwa od tej reguły. Na nieco zmienionych zasadach mogą rozliczać się małżonkowie oraz spółki cywilne nie posiadające osobowości prawnej. Małżonkowie mogą się rozliczać wspólnie na podstawie tak zwanej sumy małżeńskiej, zaś spółki nie posiadające osobowości prawnej nie rozliczają się jako całość ale każdy z właścicieli rozlicza się osobno. Istnieje także kilka przypadków kiedy obowiązek opodatkowania jest znoszony przez ustawę, na przykład jeśli chodzi o konsulaty  czy przedstawicielstwa dyplomatyczne.

Dochody podlegające opodatkowaniu obliczamy poprzez odjęcie od sumy przychodów kosztów ich uzyskania. Nie wszystkie koszty mogą być odjęte podobnie jak nie wszystkie dochody są wliczane w sumę ogólną. Niektóre określone przez ustawę są rozliczane na podstawie tak zwanego podatku ryczałtowego czyli stałych stawek niezależnych od wielkości przychodów.

Każdy podatnik, z wyjątkiem przedsiębiorców, zobowiązany jest do samodzielnego rozliczenia się z podatku dochodowego do dnia 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym. Rozliczenie następuje po złożeniu prawidłowo wypełnionego druku PIT we właściwym Urzędzie Skarbowym.