Podatek dochodowy od osób prawnych CIT.

Podatek dochodowy od osób prawnych wbrew temu co sugeruje nazwa obejmuje także spółki kapitałowe w organizacji oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz tak zwane grupy kapitałowe czyli spółki mające powiązania kapitałowe. Jednak spółki kapitałowe aby skorzystać z takiej formy opodatkowania podpisać między sobą umowę co najmniej na trzy miesiące przed rozpoczęciem roku podatkowego oraz po rejestracji tej umowy nie może ona być rozszerzona o kolejne spółki. Dodatkowo taka umowa musi być podpisywana i zgłaszana regularnie do Urzędu Skarbowego. Spółki należące do grupy solidarnie odpowiadają za obowiązek podatkowy grupy. Ustawa przewiduje w przypadku tego podatku wiele zwolnień przedmiotowych ale dotyczą one głównie organizacji utworzonych przez państwo.

Podstawa opodatkowania analogiczna jest do podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatek płaci się od sumy osiągniętych dochodów niezależnie od źródła ich pochodzenia. Oblicza się ją poprzez odjęcie od łącznych przychodów kosztów ich uzyskania. I tak samo jeśli koszy przewyższają przychody mamy do czynienia ze stratą. W tym przypadku jednak podatnicy zobowiązani są do prowadzenia ewidencji rachunkowej oraz ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych. Jako przychody nie są uznawane pobrane zaliczki na dostarczenie towarów lub wykonanie usług jeśli ich finalizacja nastąpi w następnym okresie podatkowym. Również jeśli chodzi o koszty uzyskania przychodu są one traktowane podobnie jak w przypadku podatku dochodowego.

Kolejnym zagadnieniem jest amortyzacja podatkowa. Polega ona na odliczaniu od przychodu wartości środków trwałych jak budynki, środki transportu oraz maszyny. Odliczenie może przebiegać na wiele sposobów, co miesiąc w ratach, co kwartał lub na koniec roku. Można to robić liniowo, degresywnie lub progresywnie. Odliczenie może wynosić nie więcej niż 30% wartości środków trwałych. Stawka podatku od osób prawnych wynosi 19% jednak w przypadku kiedy organy skarbowe uznają, że próbowano zaniżyć dochody może dojść do zastosowania stawki sankcyjnej w wysokości 50%.

Ryczałtowe formy opodatkowania dochodów osób fizycznych.

Aż do roku 1998 zryczałtowany podatek dochodowy był regulowany przez ustawę z dnia 26 kwietnia 1991 roku o podatku duchowym ale po wyodrębnieni tej kwestii wszelkie kwestie z tym związane reguluje ustawa o zryczałtowanym podatku od przychodów. Obejmuje ona podatki zryczałtowane, kartę podatkową oraz dochody osób fizycznych.

Podatkiem tym są objęte przychody spółek cywilnych oraz firm, które prowadzą działalność w zakresie usług, handlu, budownictwa, prowadzonej na własny rachunek oraz wolnych zawodów. Podatek ryczałtowy wprowadzony jest dla uproszczenie rozliczania się z uzyskanych przez te podmioty dochodów, dochody rozliczone na tej podstawie nie są już wliczane do sumy ogólnej. Z powodu, że podatek ten ustalany jest na podstawie przychodów nie ma znaczenie czy podatnik podniósł jakiekolwiek koszty uzyskania przychodu i w jakiej wysokości. Pod uwagę brany jest jedynie przychód i od niego ustalany jest podatek w formie procentu od tej kwoty. Stawki procentowe różnią się w zależności od rodzaju wykonywanej działalności oraz od miejsca gdzie ta działalność jest prowadzona. Niestety aby korzystać z takiej formy rozliczania należy prowadzić ewidencję przychodów aby umożliwić dokładne określenie przychodów z poszczególnych rodzajów działalności.

Stawki podatku ryczałtowego zostały podzielone na kilka grup w zależności od prowadzonej działalności: 3%, 5,5%, 8,5%, 17% i 20%. Stawka 3% obejmuje działalność usługową, gastronomiczną, rybaków oraz usługi hotelarskie. Stawka 5,5% obejmuje działalność wytwórczą, roboty budowlane, przewóz ładunków. Stawka 8,5% dotyczy działalności usługowej, sprzedaży napojów alkoholowych, wynajmowania mieszkań. 17% zapłacą pośrednicy w sprzedaży pojazdów mechanicznych. Stawka 20% obejmuje wykonujących wolne zawody.

Rozliczanie się na tej podstawie nie jest obowiązkowe i chęć korzystania z tej formy opodatkowania należy zgłosić w Urzędzie Skarbowym na specjalnym wniosku przy czym należy spełnić kilka warunków. Dopiero po pozytywnej decyzji ze strony urzędu możemy zacząć opłacać podatek ryczałtowy.

Podatek dochodowy od osób fizycznych PIT.

Podatek dochodowy od osób fizycznych, w skrócie PIT (Personal Income Tax) jest najpowszechniejszym podatkiem jakim obciążany jest niemalże każdy. Jest to podatek od dochodów osób fizycznych gdzie osoba fizyczna jest definiowana jako “każdy obywatel od narodzin aż do śmierci”. Jest to podatek nakładany na tak zwany czysty dochód czyli całkowite przychody podatnika pomniejszone o koszty ich uzyskania z tym, że nie każdy wydatek może być uznany za koszt. Podstawowe kwestie dotyczące tego podatku regulowane są przez ustawę z dnia 26 lipca 1991 roku, wraz z późniejszymi zmianami. Jest to globalny podatek czyli taki, który jest naliczany niezależnie od źródła z jakiego pochodzą dochody, ważne jest miejsce zamieszkania podatnika. Jednak z tego względu pojawił się problem podwójnego opodatkowania czyli płacenia podatku od dochodów osiągniętych za granicą i w Polsce i w kraju gdzie dochód został osiągnięty.

Teoretycznie na każdego podatnika jest nakładany podatek na takich samych zasadach ale jak to zwykle bywa istnieją odstępstwa od tej reguły. Na nieco zmienionych zasadach mogą rozliczać się małżonkowie oraz spółki cywilne nie posiadające osobowości prawnej. Małżonkowie mogą się rozliczać wspólnie na podstawie tak zwanej sumy małżeńskiej, zaś spółki nie posiadające osobowości prawnej nie rozliczają się jako całość ale każdy z właścicieli rozlicza się osobno. Istnieje także kilka przypadków kiedy obowiązek opodatkowania jest znoszony przez ustawę, na przykład jeśli chodzi o konsulaty  czy przedstawicielstwa dyplomatyczne.

Dochody podlegające opodatkowaniu obliczamy poprzez odjęcie od sumy przychodów kosztów ich uzyskania. Nie wszystkie koszty mogą być odjęte podobnie jak nie wszystkie dochody są wliczane w sumę ogólną. Niektóre określone przez ustawę są rozliczane na podstawie tak zwanego podatku ryczałtowego czyli stałych stawek niezależnych od wielkości przychodów.

Każdy podatnik, z wyjątkiem przedsiębiorców, zobowiązany jest do samodzielnego rozliczenia się z podatku dochodowego do dnia 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym. Rozliczenie następuje po złożeniu prawidłowo wypełnionego druku PIT we właściwym Urzędzie Skarbowym.

Równomierność opodatkowania.

Ostatnią już zasadą którą opiszemy w naszych artykułach jest tak zwana zasada równomierności/sprawiedliwości opodatkowania. Jest ona uważana przez większość ekonomistów za najważniejszą z wszystkich opisanych wcześniej zasad dotyczących kreowania podatków. Zasada ta jasno mówi, że podatek traktowany jest przez obywateli jak opłata dla państwa za ich ochronę. Równomierność tego podatku rozumiana jest jako proporcjonalny obowiązek podatkowy do dochodów jakie uzyskuje jednostka pod opieką państwa. Czyli jaśniej im lepsze państwo stwarza warunki do wzbogacania się tym większe możemy z tego tytuły płacić podatki. Taki idealny podatek to według zasady równomierności podatek liniowy.

Inne podejście do przesłania tej zasady miał J.B. Say, który to rozpatrywał ją bardziej w kwestii moralnej czyli głównie sprawiedliwości rozłożenia ciężaru podatków na jednostki. Mówi on, że lepszym podatkiem jest podatek progresywny, gdyż biedniejsze rodziny nie powinny oddawać takiej samej wielkości podatku gdyż nadmiernie obciąża to ich domowy budżet.

Kolejny słynny ekonomista  J.S. Mill rozumiał tę zasadę zupełnie inaczej ponieważ uważał, że każdy obywatel powinien płacić podatki na takim samym poziomie i tak aby dotkliwie nie odczuwał jego skutków. Podobnie jak Smith uważał on, że opodatkowanie powinno być odpowiednio dostosowane do dochodów każdego obywatela ponieważ jak to tłumaczą 10% podatku nałożonego na człowieka zamożnego i żyjącego w ubóstwie mimo, iż jego wartość procentowa jest taka sama to jednak człowieka ubogiego pozbawi części środków na podstawowe potrzeby życiowe. Dlatego właśnie zasada równomierności opodatkowania ma tak fundamentalne znaczenie. Podatek według nich powinien być pobierany dopiero po przekroczeniu minimalnych dochodów jakie potrzebne są na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Z drugiej strony jednak nie do końca jest to dobra metoda ponieważ jest to nie do końca uczciwe ponieważ nie człowiekowi zamożnemu zależy na tych 10% dochodów równie bardzo jak temu ubogiemu choć ubogi bardziej odczuje ich utratę.

Unikanie fiskalizmu i ochrona źródeł prawnych.

Choć zasada fiskalizmu i ochrony źródeł podatkowych nie jest wymieniana jako niezwykle ważna to uważam, że należy wyraźnie poruszyć tą kwestię choćby z tego właśnie powodu. Często o tej zasadzie literatura wspomina odnośnie omawiania zasady taniości podatków. Jeśli zasada fiskalizmu i ochrony źródeł podatkowych nie jest w danym państwie przestrzegana to możemy wyróżnić dwa następstwa takiego działania. Kiedy zasada ta jest złamana wówczas zazwyczaj podatki są niewspółmiernie wysokie w stosunku do stanu bogactwa podatnika, a wtedy maleją wpływy do budżetu oraz zaczyna zamierać działalność gospodarcza. Jasnym jest, że podatnik prowadzący działalność, kiedy zostanie obciążony zbyt wielkimi kosztami przeniesie ją do innego państwa gdzie te koszty będą o wiele mniejsze. Doskonałym przykładem obrazującym jak ten mechanizm działa jest tak zwana krzywa Laffera, która przedstawia zależność pomiędzy stawką podatkową, a wpływami do budżetu. Jak pokazuje wykres, wraz z początkowym wzrostem stawki podatkowej początkowo wpływy budżetowe także rosną. W pewnym momencie jednak zaczyna również wzrastać fiskalizm co powoduje osiągnięcie apogeum wpływów i wówczas pomimo dalszego wzrostu stawek podatkowych wpływy zaczynają maleć. Spowodowane to jest rosnącą nieopłacalnością wszelkich przejawów gospodarki, firmy zaczynają wyprowadzać kapitał za granicę, maleje liczba źródeł podatkowych.

Podobnie jest w przypadku zwiększania stawki podatku celnego. Kiedy tylko zaczyna ona nadmiernie rosnąć przestaje się opłacać import ponieważ ceny nie są już konkurencyjne, a dodatkowo nasila się zjawisko przemytu. W takiej sytuacji dochody z podatku celnego również maleją.

Podsumowując powyższe twierdzenia prowadzenie polityki pieniężnej powinno być rozważne oraz umiarkowane. Ponieważ podnosząc podatki dla chwilowych korzyści można bardzo łatwo zniszczyć źródła dochodów, a następuje to niezwykle szybko. Natomiast cały proces odbudowywania zaufania podatników i ponowne zachęcanie ich do powrotu do kraju jest procesem czasochłonnym.