Zintegrowany podatek liniowy.

Chęć uproszczenia systemu podatkowego od zawsze chyba towarzyszy naukom ekonomicznym. Uproszczenie podatków niesie ze sobą wiele zalet. Po pierwsze powoduje znaczne obniżenie kosztów poboru poprzez zmniejszenie liczby zatrudnianych urzędników potrzebnych do obsługi całego systemu. Po drugie zwiększa to zaufanie podatników do fiskalizmu państwa i sprawia, że chętniej podejmują się dobrowolnego rozliczania.
Najpopularniejszy projekt proponujący reformę systemu podatkowego jest autorstwa Roberta E. Halla i Alvina Rabushki. Ida ta zakłada zastąpienie podatków PIT i CIT odpowiednio podatkami od dochodów z wynagrodzenia i z działalności gospodarczej. W obu tych przypadkach stopy procentowe są identyczne.
Za podstawę podatku przyjmuje się rzeczywiste kwoty wynagrodzeń, wypłat, rent i emerytur po odliczeniu przysługujących podatnikowi zniżek, które uzależnione są od stanu cywilnego i ilości osób będących na utrzymaniu podatnika. Jest to zatem podatek prorodzinny i spełniający oprócz funkcji fiskalnej także socjalną. Należy także zastanowić się nad problemem osób żyjących w ubóstwie. Zazwyczaj proponowane jest zwolnienie z opodatkowania dochodów poniżej pewnej krytycznej wartości. Jednak tutaj pojawia się problem ustalenia jaka powinna to być kwota. Dodatkowym argumentem jest także fakt, iż czasami poniżej pewnej granicy pobór podatku staje się nieopłacalny ponieważ jego koszty mogą przewyższyć uzyskane wpływy. Z tych rozważań wynika także jasno, że powinno się właśnie brać pod uwagę liczbę dzieci w rodzinie. Im więcej ich jest tym trudniej utrzymać rodzinę, udowodniono także powiązanie pomiędzy wielodzietnością, a ubóstwem. Argumentem jest fakt, iż właśnie poprzez przyznawanie ulg przy wychowywaniu dzieci państwo wspiera rodziny. Niekorzystna jest sytuacja gdy ich brak ponieważ wówczas jest to niejako karanie za wychowywanie dzieci. Przeciwnicy jednak przedstawiają swoje zdanie przytaczając zasadę równości wobec prawa i podatków, a zatem nie popierają preferowania pewnych grup. Tak samo odnoszą się do podatku progresywnego, który ich zdaniem karał za pracę, a preferowanie rodzin wielodzietnych karze za wolność wyboru.

Pojęcie raju podatkowego.

Pojęcie raju podatkowego nie jest jednoznaczne, ma ono wiele różnych funkcji i znaczeń. Ogólnie rzecz biorąc jest to kraj, który oferuje podatnikom wiele możliwości na zapłacenie mniejszego podatku, lub na całkowite jego uniknięcie. Jest to możliwe dzięki odpowiednim przepisom i wielu ulgom. Nie można jednak określać raju podatkowego jako miejsca gdzie nie płaci się podatków. Takie miejsca nie istnieją. Pierwsze raje podatkowe powstały w celu przyciągnięcia zagranicznych inwestorów. Oczywiście metoda ta świetnie się sprawdziła i funkcjonuje do dziś.
Ogólnie raj podatkowy można określić jako miejsce charakteryzujące się:
- dogodnym systemem podatkowym umożliwiającym płacenie o wiele niższych podatków lub czasami ich całkowity brak,
- brakiem kontroli sprawozdań podatkowych i księgowych,
- stabilną gospodarką i systemem politycznym,
- rozwiniętą infrastrukturą,
- ścisłą ochroną tajemnicy finansowej i bankowej, rozwiniętym sektorem bankowym,
- korzystnym i elastycznym systemem prawnym,
- swobodnym dostępem do kapitału,
- minimum formalności podczas zakładania i prowadzenie spółek.
Raje podatkowe starają się stworzyć inwestorom jak najlepsze warunki. Zapewniają bezpieczeństwo kapitału, niskie podatki. Niektóre z nich aby przyciągnąć jeszcze większy kapitał wydają nawet specjalne przepisy prawne, które w formie na przykład karty podatkowej są gwarancją konkretnych przywilejów. Najczęściej są to małe państewka lub nawet autonomiczne kolonie. Na pewno jednak nie powinno się wybierać raju podatkowego na podstawie jak najniższych podatków, gdyż istnieją także inne ważne czynniki jakie należy wziąć pod uwagę. Możemy także spotkać się z określeniem specjalistycznych rajów podatkowych. Takie miejsca jak najbardziej są realne i działają na podstawie preferowania konkretnych rodzajów działalności. Wiele rajów na przykład nie opodatkowuje dochodu uzyskiwanego za granicą, a jedynie ten wypracowany w kraju. Inne postępują dokładnie odwrotnie. Są takie gdzie opodatkowane są zgromadzone bogactwa.

Ordynacja podatkowa.

Ordynacja podatkowa jest zbiorem przepisów prawnych zajmujących się regulowaniem ogólnego prawa podatkowego. Zawarte w niej przepisy stosuje się do:
- podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe,
- opłaty skarbowej oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych,
- spraw z zakresu prawa podatkowego innych niż wymienione wyżej, należących do właściwości organów podatkowych.
Artykuł 1 Ordynacji podatkowej wyjaśnia, że w ustawie tej zawarto liczne unormowania dotyczące:
- zobowiązań podatkowych czyli konieczności opłacania podatków,
- informacji podatkowych takich jak objaśnienia podatków,
- postępowania podatkowego czyli sposobów egzekwowania podatków,
- kontroli podatkowej i czynności sprawdzających,
- tajemnicy skarbowej.
Artykuły od 4 do 9 Ordynacji definiują pojęcia:
- obowiązek podatkowy – wynika bezpośrednio z ustaw podatkowych i jest obowiązkiem poniesienia przymusowych świadczeń pieniężnych (podatki) w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach (na przykład uzyskanie dochodu),
- zobowiązanie podatkowe – wynika z obowiązku podatkowego i obliguje podatnika do zapłacenia podatku w określonych przez ustawę podatkową: wysokości, czasie i miejscu,
- podatek – jest obowiązkowym i bezzwrotnym, wynikającym z ustawy podatkowej, świadczeniem na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu czy gminy,
- podatnik – osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca obowiązkowi podatkowemu,
- płatnik – osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, zobowiązana do obliczenia i pobrania od podatnika podatku oraz wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu,
- inkasent – osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, zobowiązana do pobrania od podatnika podatku oraz wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Rola sądów w stanowieniu prawa podatkowego.

Bardzo duży wpływ na stanowienie i wygląd prawa podatkowego mają sądy, a w szczególności Trybunał Konstytucyjny. Trybunał może orzekać o zgodności ustaw, umów międzynarodowych, przepisów z Konstytucją oraz rozstrzyga skargi konstytucyjne, także te dotyczące prawa podatkowego. Taki wniosek może złożyć: Prezydent Rzeczypospolitej, Marszałek Sejmu, Marszałek Senatu, Prezes Rady Ministrów, 50 posłów, 30 senatorów, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokurator Generalny, Prezes Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznik Praw Obywatelskich jak również każdy sąd o ile pomoże to w rozstrzygnięciu sprawy, która się przed tym sądem toczy. Postanowienia Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, co oznacza, że jego decyzje mogą w szczególnych przypadkach stanowić uzupełnienie Konstytucji. Jednak głównym sądem odpowiedzialnym za rozstrzyganie niejasności prawa podatkowego jest Naczelny Sąd Administracyjny. Ponieważ częste zmiany tego prawa czynią je nieczytelnym, sąd ten może poprawić jego logikę tym samym ułatwiając podatnikom interpretację przepisów podatkowych.
Jak wspomniałem Naczelny Sąd Administracyjny może zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem dotyczącym zgodności danego aktu normatywnego z przepisami zawartymi w Konstytucji, umowach ratyfikowanych czy międzynarodowych, lub z ustawą. Wówczas Trybunał podczas swojego posiedzenia rozstrzyga wymieniony problem i kiedy dojdzie do porozumienia wysyła odpowiedź do NSA. Trwa to jednak dość długo co ma negatywny wpływ na funkcjonowanie sądu. Dlatego w ustawie to normującej widnieje słowo “może”. Oznacza ono dokładnie tyle, że Naczelny Sąd Administracyjny może, ale nie musi zwracać się z zapytaniem do Trybunału jeśli jest pewien co do niezgodności aktu z ustawą lub innymi przepisami. Znacznie przyspiesza to działanie całego systemu oraz poprawia sprawność załatwianie spraw. Jak już również wspominałem, sądy te mają bardzo duże znaczenie gdyż sprawują pieczę nad prawidłowością i przejrzystością prawa.

Źródła prawa podatkowego.

Prawo podatkowe jest bardzo rozbudowane, dlatego nie będę w stanie wymienić i opisać wszystkich przepisów oraz ustaw, ale postaram się przybliżyć najważniejsze z nich oraz ogólnie je opisać. W artykule 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej widnieje zapis: „Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie”. W artykule 217 Konstytucji znajdziemy regulacje dotyczące prawnych podstaw nakładania podatków, jasno określa on także podmiot i przedmiot opodatkowania  oraz reguluje wysokość stawek poszczególnych podatków. Artykuł ten opisuje i warunkuje możliwość stosowania ulg podatkowych oraz wyszczególnia przypadki, w których może nastąpić zwolnienie z podatku. Ustanowienie i nałożenie na obywateli nowego zobowiązania podatkowego może zostać przeprowadzone tylko i wyłącznie w drodze ustawy.

Źródła prawa podatkowego dzielą się na:

- ustawy podatkowe, które jasno precyzują na jakich zasadach i po spełnieniu jakich warunków mogą być nakładane obowiązki podatkowe oraz określają konstrukcję poszczególnych podatków,

- międzynarodowe umowy podatkowe, które za źródła prawa mogą zostać uznane dopiero po ratyfikacji i wszechstronnym ogłoszeniu, pozycja ta regulowana jest w artykułach od 88 do 91 Konstytucji. Umowa międzynarodowa ma moc większą niż ustawy danego państwa i zazwyczaj ma za zadanie zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu,

- rozporządzenia wydawane są przez organy właściwe wyznaczone w Konstytucji i przez nią upoważnione. Upoważnienie konstytucyjne musi zawierać precyzyjnie określony organ właściwy do wydania rozporządzenia oraz sprecyzowanie jakie konkretnie sprawy mogą zostać w ten sposób uregulowane. Istnieje jednak zastrzeżenie mówiące, że ten organ upoważniony przez Konstytucję nie może przekazywać swojego upoważnienie oraz kompetencji z tym związanych innemu organowi. W ten sposób ograniczona została liczba podmiotów tworzących prawo. Rozporządzenia takie zachowują swoją moc w zasięgu działania wydającego je organu, np.: rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa.